Drie voor de prijs van één.

Pais tropical/Fio maravilho/Taj Mahal
Er bestaan 10.000 versies en verschillende uitvoeringen van deze potpourri ('Pout-pourri' zag ik op Spotify, een veel gemaakte schrijffout doch incorrect zegt AI) van de man die toen nog Jorge Ben heette maar die zich nu al decennia Jorge Ben Jor noemt- vraag me niet waarom.
Er bestaat een ´Tropical version`van, een 'radio version´, een disco version, een house version. diverse 'life versions' en jazzversies. Met anderen zoals met Spyro Gyra.  De drie liedjes afzonderlijk én van de potpourri, zij zijn in vele versies opgenomen..
De versie zoals ik hem voor het eerst hoorde, omtrent 1975 is wat mij betreft de enige echte, goeie potpourri. 

   Deze dus!                              
Een potpourri?
Getverderrie zult u zeggen! Inhaken en meedeinen en een polonaise lopen met zwaaiende armpjes & handjes?! Holadiejee!?
Ach nee.
Het pais tropical is Brazilië, niet onze platte polder.
De Fio (filho) Maravilha was de bijnaam van een beroemde Braziliaanse voetballer, een godenzoon zouden ze hier zeggen, die al dribbelend ("driblou") goddelijke goals scoorde- volgens Jorge Ben. En Taj Mahal, ach, u weet toch? Zo niet hier de tekst.
Niks Nederlands plat poldergedoe of bier- en boerenkielencarnaval.

Jorge Duilio Lima Meneses Ben ( 22 maart 1932) is een Braziliaans zanger, die de samba van zijn land als uitgangspunt nam voor zijn muziek, maar ook niet vies was van andere smaken zoals popmuziek, jazz, folk of andere (muziek)werelden. Zijn stem klinkt straatrauw en brutaal maar altijd met die zwoel swingende ondertoon, elegant en soepel alleen al door de prachtige taal waarin hij zingt: Braziliaans Portugees.

Braziliaanse muziek.

The boy from Ipanema (1965) was denk ik mijn eerste kennismaking met Braziliaanse muziek. Via de radio kwam hij tot mij. Weliswaar in de versie van Rita Reys, net als de "One note samba" en "Desafinado".
Wat betreft het eerste lied, daar heb ik een koude herinnering aan. Ik zat op de MMS in Laren. Ik was naar een schoolfeest geweest en stond alleen op de bushalte te wachten op de bus van Laren naar Bussum. Maria Dieke en Teddy Scholten deden dat ook, in gezang, maar dan naar Naarden.

Het was winter van 1965 Het sneeuwde beurtelings natte kledder en af en toe grote vastere vlokken. Ik  bezat geen lekkere warme maillot om aan te trekken, had dus ijskoude benen in dunne nylonkousen die halverwege de dijen met 'n jarretelgordel omhoog werden gehouden. Ook waren er nog geen kniehoge lederen meisjeslaarzen te koop dus droeg ik feestelijk koude, open 'flatjes' (platte schoentjes) van nep lakleer. In eenzelfde tenue fietsten we ook naar school trouwens, 5 km heen en idem terug. Bikkels waren we...we moesten wel.
Ik vroor dus bijna dood want de bus had door het pokkenweer -toen noemden we dat nog niet zo maar dat was het wél- een forse vertraging opgelopen. In mijn hoofd klonk, alsof dat me een beetje warm kon houden, ''The boy from Ipanema' van Rita, in haar zeer eigen fraseringen. Ik dacht aan warme stranden en de Jezus van Rio daarboven en bad vurig of Hij mij een warme bus wilde sturen.  Snel en as ut effe kon met zo'n smakelijk jong uit Ipanema of desnoods Yerseke. erin! Tan not a must.
"Tall and tan and young and handsome,
the boy from Ipanema goes walking
and when he passes each girl he passes goes: ahhhh.
when he walks he's like a samba
that swings so cool and sways so gentle,
that when he passes each girl he passes goes; ahhhh
Oh, but I watch him so sadly
How can I tell him I love him?
Yes, I would give my heart gladly
But each day when he walks to the sea
He looks straight ahead, not at me"

En dat een x aantal keren zachtjes voor me uit gezongen tot de bus eindelijk kwam.

Ik kende Jorge Ben nog niet in 1968 maar wel zijn muziek: Sérgio Mendes & Brasil 66 zong veelvuldig "Mas que nada" uit mijn platenspeler, mijn eerste Braziliaanse plaat. Bossa Nova, samba, jazz en pop, een lekkere cocktail, in het Engels gezongen wat het behapbaar en toegankelijk maakte voor de wereld buiten Brazilië. Gigantisch succes!

In 1974 werkte ik op de Muziekbibliotheek op de Jacob van Campen- en in de Platenkelder op de Marnixstraat van de Openbare Bibliotheek te Amsterdam, de OBA. Ik had een baas, Huib Deetman, die helemaal gek was van Braziliaanse muziek, samba's, bossa nova, forro. Hij had kennelijk een deal gesloten met iemand ,die in de Brazil muziekimport zat, waardoor wij het neusje van de Braziliaanse zalm aangeleverd kregen. Zo kwam Jorge Ben op mijn pad met boven beschreven potpourri, op een verzamelplaat, niet geheel verrassend genaamd: "Brazil". Volgden Elis Regina, Tom Jobim, Joao Gilberto & Stan Getz, Astrud Gilberto, die gozer van de boot van Holland, Chico Buarque de Holanda en vele vele anderen.
In 1978 kregen we een collega erbij die sax speelde en gitaar, "Saxy Lexy" doopten wij hem. Ook hij was helemaal besotted van the infinite notes of the samba. En dat is hij, zijn wij, nog steeds.



Samba, claro!
Het toeval wil, dat Lexie nu, meer dan 50 jaar later, at this very moment voor de eerste keer in zijn leven Brazilië aan het bezoeken is samen met zijn vrouw, the Millz, en foto's stuurt van Jesus op de Gebochelde, de Corcovado in Rio. Tom Jobim, daar een status hebbende als Jesus, dus ook als standbeeld.
Muziek tijdens het diner, die swingt als een tierelier.
Hijzelf dansend op de CopaCabana met zwart witte straatsteentjes als in Portugal.
Havin' the time of his life!

Elis & Tom.
Eigenlijk andersom maar oh, Elis!!


Met Stan Getz.